talgklieren huid vet

Talgklieren: wat zijn dat en wat doen ze precies?

Wat zijn talgklieren en hoe zien talgklieren er uit?

Ben jij ook zo benieuwd naar talgklieren en de werking ervan? Talgklieren liggen in de dermis (dit is de tweede huidlaag die ook wel de lederhuid wordt genoemd). Ze zijn uit het epitheelweefsel van de huid ontstaan en worden ook wel aanhangsels of adnexa genoemd. Talgklieren zijn trosvormige klieren die in de bovenste laag van de lederhuid liggen. Het grootste aantal talgklieren vind je op plaatsen waar haren aanwezig zijn. De grootste talgklieren komen voor op de behaarde hoofdhuid, het gezicht en op de bovenste delen van de borst en rug. Op de handpalmen, de voetzolen en tussen de vingers en de tenen komen ze niet voor. Een talgklier is een huidklier, die gevormd is uit stofafscheidend epitheelweefsel. Het klierweefsel van de talgklier bestaat uit meerdere cellagen. Het weefsel heeft een hoge celdelingactiviteit.

 

Talgklieren zijn exocriene klieren omdat ze middels een afvoerbuis uitscheiden. De afvoerbuisjes van de talgklieren zelf monden uit in de huidporiën. Deze zijn duidelijk zichtbaar in de huid. Zij kunnen verschillend van vorm en grootte zijn. Bij een jonge vette huid hebben ze een ronde vorm. Wanneer er een verslapte huid is als gevolg van het verouderingsproces, dan krijgen ze een ovale vorm.
Omdat talgklieren gelokaliseerd zijn op plaatsen met haar, gebruiken de talgklieren de haarfollikels vaak als afvoerbuis van hun afscheidingsproduct (talg). Daar waar de haar buiten de huid komt, bevindt zich dan ook de afvoergang van de talgklier. Meestal zitten er twee talgklieren om één haarzakje.
De talgklieren die niet de haarfollikel maar hun eigen afvoerbuis gebruiken, noemen we de solitaire talgklieren. Deze bevinden zich op de lippen, de neusvleugels en de tepels.
Een talgklier is naast een exocriene klier ook een holocriene klier. Dat betekent dat niet alleen het product (talg) maar ook de talgkliercel wordt afgescheiden.

 

Hoe werken de talgklieren?

In de talgklieren bevinden zich kliercellen. Deze cellen slaan tijden hun ontwikkeling grote hoeveelheden vet op in het cytoplasma. Als het cytoplasma volledig is omgezet in vet, is de kern verdwenen. Op een bepaald moment sterft de cel af en barst het open. Er blijft een vettige substantie over, die talg of sebum wordt genoemd. Talg is een mengsel van vetzuren, vetalcoholen en celresten. De talg komt via de talgklierafvoerbuisjes en de talgklierporiën op de huid terecht.

De mate van talgkliersecretie is bij de mens op elke leeftijd erfelijk bepaald. Over het algemeen neemt de talgproductie na het 25e levensjaar af. Bij de vrouw treedt een sterke daling op tijdens de menopauze (overgang). Bij een man is het pas na het 70e jaar. Wanneer de talgproductie voor een bepaalde leeftijd te hoog is, spreekt men van soborroe. Dit kan voorkomen bij acne.

 

Wat beïnvloedt de productie van talg?

De productie van talg hangt van verschillende factoren af:

  • Erfelijke factoren
  • Hormoonhuishouding
  • Geslacht
  • Leeftijd
  • Voeding (hoog glycemische suikers zitten in chocolade en bier en dit kan de productie mogelijk verergeren)

De talgklierwerking staat onder invloed van de androgene hormonen, dat zijn de mannelijke hormonen die ook bij vrouwen worden aangemaakt. Deze hormonen hebben vooral tijdens de puberteit invloed op de overmatige werking van de talgklieren. Bij een te hoge talgklierproductie wordt de huid vet.

Bij een jonge huid worden steeds nieuwe kliercellen aangemaakt en afgestoten. De gevormde talg wordt via het talgklierbuisje naar boven geduwd. Daar verspreidt de talg zich over de huid. Als er veel talg wordt geproduceerd, spreken we van een vette huid. Bij een oudere huid is de talgafscheiding meestal erg laag, omdat het talgkliertje is uitgewerkt. Hierdoor wordt de huid droger. Als er te weinig talg wordt geproduceerd, spreken we van een droge huid. Bij een droge huid zijn de poriën doorgaans zeer fijn van structuur en nauwelijks zichtbaar. Daarnaast kan de huid ook nog gecombineerd zijn. Dat betekent dat de talgklieren bij de wangen bijvoorbeeld wel veel talg produceren en bij de kin weer minder.

 

Waarom hebben we talgklieren, wat is hun functie?

Talg houdt de huid en het haar soepel en vet waardoor deze beter waterafstotend zijn. Daarnaast verhoogt het de weerstand tegen ziekteverwekkers en irriterende stoffen. Het beschermt tegen uitdroging en vochtverlies. Talg vormt samen met zweet een huidemulsie, die we de zuurmantel noemen. De zuurmantel beschermt je lichaam tegen het binnendringen van bacteriën. Talgklierfollikels creëren dus samen met de zweetklieren een barrière voor de huid.

 

Nog even op een rijtje:

  • Talgklieren vind je voornamelijk op plaatsen waar er zich haar bevindt
  • Talg zorgt voor huidbescherming tegen uitdrogingen en te sterke vochtverdamping
  • Dit zorgt ervoor dat huid en haar soepel blijven
  • Talg vormt samen met zweetklieren een zuurgraad
  • De zuurgraad beschermt je tegen bacteriën en ziekteverwekkers
  • Bij hormonale veranderingen kan de talgklierproductie zo actief zijn, dat je huid te vet wordt en je acne krijgt
  • Of de talgklierproductie neemt zodanig af dat je last krijgt van een te droge huid!

 

 

Disclaimer: Alle rechten van intellectuele eigendom betreffende deze werken (teksten, foto’s, e.d.) liggen bij Huidtotaal en haar licentiegevers.
Kopiëren, verspreiden en elk ander gebruik van deze werken is niet toegestaan zonder schriftelijke toestemming van Huidtotaal, behoudens en slechts voor zover anders bepaald in regelingen van dwingend recht (zoals citaatrecht), tenzij bij specifieke werken anders aangegeven is.

6 reactie(s)

  1. Ik vind het een heel interresant onderwerp maar wat als je hele grootte onder de oksels krijgt .Wat moet je dan doen.

    1. Beste Sandra,

      Als er sprake is van problemen met de talgklieren in de oksels (bulten, ontstekingen, e.d.) dan kan er sprake zijn van hidradenitis suppurativa. Hier lees je er meer over.
      Je kunt de klachten zelf verminderen door de oksels te wassen met producten die geschikt zijn voor acne, bijvoorbeeld Effaclar Zuiverende gel. Als de klachten blijven bestaan of verergeren, raad ik aan het even na te laten kijken door de huisarts.

      Groetjes Imke-Zoë

  2. ik heb er heel veel op mijn teelballen en weet niet echt wat ik eraan kan doen?

    1. Beste,

      Kleine bultjes op de huid van de balzak, en vaak ook op de penis zelf, zijn talgkliertjes. Ze kunnen soms wat hard voelen. Het zijn geen gewone puistjes en ze zijn ook niet altijd ontstoken. Deze aandoening komt vaak voor en is onschuldig. Soms kan het er vervelend uitzien als je er veel van hebt en als je er in knijpt kan er wat witte talg uitkomen.
      Het beste is om er niet in te knijpen of aan te krabben en het hygiënisch te houden (wassen met een neutrale, zeepvrije douchegel en het dragen van luchtend ondergoed zoals bijvoorbeeld met bamboe-textiel). Zo voorkom je dat het wél ontstekingen worden.

      Als je aan je teelballen zelf verhardingen voelt (dus door de balzak heen) dan kan dat de bijbal zijn, maar bij twijfel moet je dán wel naar de huisarts, zeker als je je balzak vaker onderzoekt en veranderingen ontdekt.

      Succes!

      Groetjes Imke-Zoë

  3. Ik ben een vrouw van bijna 50 en heb al jaren last van overtollig talg op mn gezicht. Met name op mn neus en kin. Ik hoef maar even eraan te komen en je ziet de talg of pus eruit komen. Heb veel geprobeerd…maar wat is nu het beste? Ik heb een grove open poriën gezichtshuid.en vaak ook verharde ronde talgbolletjes die ik eruit pulk met een soort naald pen.

    1. Beste Stefanie,

      Bedankt voor uw bericht en vraag.
      Salicylzuur is een van de meest belangrijke stoffen voor de behandeling van de vette, acnegevoelige huid. Deze stof is bekend van de aspirine, waarbij het lichamelijk voor pijnvermindering en ontstekingsremming zorgt. Aangebracht op de huid breekt het vetsubstanties af, zoals het olie-achtige talg dat de poriën verstopt en vergroot.
      Thuis kan salicylzuur in lage percentages eenvoudig toegepast worden in de vorm van een gezichtsproduct, zoals een exfoliant of wanneer het verwerkt is in een crème. Bij de huidtherapeut kan een salicylzuur-peeling uitgevoerd worden. Deze bevat dan een hogere concentratie zuur.

      Let er wel op dat niet standaard alle producten waarvan salicylzuur op de ingrediëntenlijst staat vanzelfsprekend werken. In niet alle gevallen zit er niet de juiste hoeveelheid zuur in en werkt het niet of nauwelijks. Het product moet minimaal 2% salicylzuur en de juiste pH-waarde bevatten om de poriën schoon te kunnen maken. Producten die ik aanraad en die een goede hoeveelheid bevatten zijn Meditopics Salicylzuur 2% (gezichtslotion) en de La Roche-Posay Effaclar-lijn.

      Daarnaast raad ik goede verzorging zoals een reiniger, een lotion en een crème specifiek geschikt voor het huidtype aan. Scrubben raad ik te allen tijde af. Ook al voelt dat lekker, de korrels zijn vaak te scherp waardoor de huid wat beschadigd raakt. De huid probeert dit dan te herstellen door juist meer vet aan te maken. Een tegengesteld, ongewenst effect dus.

      Succes!

      Groetjes Imke-Zoë

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: © Huidtotaal - kopiëren is verboden